SİRKÜLER

Vezin Sirküler 2015-047 Nakit Sermaye Artırımı Teşviğine İlişkin 9 Seri Nolu KV Genel Tebliğ Taslağı

SİRKÜLERİMİZİN KONUSUNU “NAKİT SERMAYE ARTIRIMI TEŞVİĞİNE İLİŞKİN 9 SERİ NOLU KV GENEL TEBLİĞ TASLAĞI” OLUŞTURMAKTADIR.

Bilindiği üzere, 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6637 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun(KVK) 10’uncu maddesine eklenen “ı” bendi ile, sermaye şirketlerinin öz kaynak kullanımını teşvik etmek ve sermaye yapılarını güçlendirmek amacıyla “nakit sermaye artışlarına ilişkin vergi teşviği” getirilmişti. 26.06.2015 tarih ve 2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu ile de bazı değişiklikler yapılmış ve Karar 30.06.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştı.

2015-029 Nakit Sermaye Artırımına İlişkin Teşvik Düzenlemesi” ve “2015-037 Nakit Sermaye Artırımı Teşviğinde Ek Düzenlemeler” Sirkülerlerimiz ile konu hakkında detaylı açıklamalara yer verilmişti. 02.09.2015 tarihinde yayımlanan 9 seri nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğİ TASLAĞI ile de uygulamaya ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Sirkülerimizin konusunu söz konusu Tebliğ TASLAĞI oluşturmakta olup, örnekler yardımıyla uygulamaya yer verilecektir.

 

1-      İndirimden Yararlanacak Olanlar

İndirimden finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere, şartları sağlayan sermaye şirketlerinin yararlanabilmesi mümkündür. Dolayısıyla finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri bu indirimden yararlanamayacaktır.

Bu kapsamda sadece anonim ve limited şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, şartları taşımaları kaydıyla bu indirimden yararlanabilecektir.

 

2-      İndirim Tutarının Nasıl Hesaplanacağı

Kurum kazancından indirilebilecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:

İndirim Tutarı = Nakdi sermaye artışı x TCMB ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Yararlanılan süre(oran)

 - Nakdi sermaye artışı, sermaye şirketlerince ilgili hesap döneminde ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi artışlar ile yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakdi olarak karşılanan kısmını  

- TCMB Ticari krediler faiz oranı, TCMB tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları”ndan “Ticari Krediler (TL üzerinden açılan) (Tüzel kişi KMH ve kurumsal kredi kartları hariç) faiz oranı”nı,

-İndirim oranı, Düzenleme kapsamında Şirketlerin durumuna göre yararlanılabileceği indirim oranını

- Süre ise, tescil edilen sermaye artırımının nakit olarak karşılanan kısmının şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu aydan hesap döneminin sonuna kadar olan ay sayısının 12 aya olan oranını (diğer bir deyişle, sermaye artırımının hesap dönemi içerisinde nakit olarak ödendiği ay kesri tam ay sayılmak suretiyle, yılın kalan süresi için kıst dönem esasına göre hesaplanan indirim tutarını)

ifade etmektedir.

 

3-      İndirimin Kapsamı

A-    İndirimden Yararlanacak Sermaye Tutarının Belirlenmesi

İndirime konu edilecek tutarın hesaplanmasında, 1/7/2015 tarihinden itibaren ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya bu tarihten itibaren yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden ilgili hesap döneminin sonuna kadar bu bent hükmüne göre hesaplanacak faiz tutarı dikkate alınacaktır.

Burada dikkat edilmesi gereken iki husus bulunmaktadır;

-  Sermaye şirketleri, yetkili organlarının kısmen veya tamamen nakdi sermaye artışına ilişkin kararının ticaret siciline tescil edildiği hesap döneminden itibaren, bu indirim uygulamasından yararlanmaya başlayabileceklerdir. Diğer bir deyişle, Kararın alındığı tarih değil, ticaret siciline tescil edildiği tarih baz alınacaktır.

 

-  İndirim hesaplamasına konu edilebilecek sermaye artışı, artırılan sermaye tutarının ortaklarca şirketin banka hesabına nakit olarak fiilen yatırılan kısmı ile sınırlı olup, taahhüt edilen sermayenin, ortaklar tarafından nakit olarak şirketin banka hesabına fiilen yatırılmayan kısmı indirim tutarının hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.

Örnek: (B) A.Ş.’nin sermayesinin nakdi olarak 6.000.000 TL artırılmasına ilişkin 15/7/2015 tarihli genel kurul kararı 3/8/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiştir. Şirket ortağı Bay (F) taahhüt edilen sermayenin 2.000.000 TL’sini 6/8/2015 tarihinde, diğer şirket ortağı Bay (K) ise kalan 4.000.000 TL’lik kısmı 9/11/2015 tarihinde şirketin banka hesabına yatırmıştır. (B) A.Ş.’nin yararlanabileceği indirim oranı ise %50 olup, 2015 yılı sonu itibarıyla TCMB tarafından açıklanan ticari krediler faiz oranı %10’dur.

(B) A.Ş.’nin sermayesinin 6.000.000 TL artırılmasına ilişkin karar her ne kadar 3/8/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş olsa da artırılan sermaye tutarlarının ortaklar tarafından şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihler dikkate alınarak indirim tutarı hesaplanacaktır.

Taahhüt edilen sermayenin 2.000.000 TL’lik kısmı 6/8/2015 tarihinde şirketin banka hesabına yatırılmış olduğundan bu aydan itibaren 2.000.000 TL’lik nakdi sermaye artışı üzerinden yıl sonuna kadar indirim tutarı hesaplanabilecektir.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

= 2.000.000 TL x 0,10 x 0,50 x (5/12)

= 41.666 TL

Taahhüt edilen sermayenin 4.000.000 TL’lik kısmı ise 9/11/2015 tarihinde ortak Bay (K) tarafından şirketin banka hesabına yatırılmış olduğundan 4.000.000 TL’lik nakdi sermaye artışı üzerinden 2015 hesap döneminin Kasım ve Aralık ayları için indirim tutarı hesaplanabilecektir.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

= 4.000.000 TL x 0,10 x 0,50 x (2/12)

= 33.333 TL

Dolayısıyla, 2015 hesap döneminde 6.000.000 TL’lik sermaye artırımı üzerinden hesaplanan ve bu dönemde kurum kazancından indirilebilecek toplam indirim tutarı (41.666 TL + 33.333 TL) 74.999 TL olacaktır.

Yukarıdaki örnekte, taahhüt edilen sermayeler 2016 yılında ödenmiş olsaydı, genel kurul kararının  3/8/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş olsa bile, 2015 yılında indirim uygulamasından yararlanılamayacak, 2016 yılından itibaren indirim uygulaması başlayacaktı.

B-    İndirimden Her Bir Hesap Dönemi İçin Yararlanılabilecektir.

Şirketler indirim uygulamasından nakdi sermaye artışının yapıldığı hesap döneminden itibaren başlamak üzere izleyen her bir dönem için ayrı ayrı yararlanabilecektir. Sonraki dönemlerde sermaye azaltımı yapılması hâlinde nakdi sermaye artışının azaltılan sermaye tutarı kadarlık kısmı indirim hesaplamasında dikkate alınmayacaktır.

Örneğin yukarıda yer alan örnekte, (B) A.Ş. 2016 hesap döneminde sermaye azaltımına gitmediği ve diğer şartları da sağladığı sürece 6.000.000 TL’lik sermaye artırımının tamamı üzerinden 12 ay için indirim tutarı hesaplayabilecektir. İzleyen her yılda da uygulama devam edebilecektir.

C-    Kazanç Yetersizliği Nedeniyle İndirilemeyen Tutar Süre Sınırı Olmaksızın İzleyen Dönemlere Devredebilecektir.

Sermaye şirketleri tarafından nakdi sermaye artışına ilişkin hesaplanan indirim tutarının kazanç yetersizliği nedeniyle matrahın tespitinde indirim konusu yapılamaması halinde, ilgili yılda hesaplanan indirim tutarları, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın, müteakip hesap dönemlerine ilişkin matrahın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir. Burada dikkat edilecek husus, devreden tutarla ilgili herhangi bir endeksleme yapılamayacağıdır.

Örnek: 2016 hesap döneminde gerçekleştirdiği nakdi sermaye artışları üzerinden 50.000 TL indirim tutarı hesaplamış olan (D) A.Ş. bu hesap dönemindeki mali zararı nedeniyle indirimden yararlanamamıştır.

(D) A.Ş.’nin 2016 hesap döneminde kazanç yetersizliği nedeniyle kurum kazancından indiremediği 50.000 TL’lik indirim tutarı sonraki dönemlere devredecektir. Müteakip dönemlerde kazancın yeterli olması halinde, 2016 hesap döneminde indirilemeyen bu tutar herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın kurum kazancından indirilebilecektir.

D-    Sermaye Azaltımı Durumunda Yapılacak Hesaplama

Sermaye azaltımı durumunu, 01.07.2015 tarihinden önce ve sonra yapılan sermaye azaltımı olarak iki ayrı durumda ele alabiliriz.

01.07.2015 tarihinden önce yapılan Sermaye Azaltımı

İndirim uygulamasından yararlanmak amacıyla nakdi sermaye artışı yapılmadan önce kurumların sermaye azaltımına gitmiş olmaları halinde, indirim hesaplanmasında azaltılan sermaye tutarı kadarlık kısım dikkate alınmayacaktır.

“2015-037 Nakit Sermaye Artırımı Teşviğinde Ek Düzenlemeler” Sirkülerlerimizde de belirttiğimiz üzere, bu hükümle, Kanunun öngördüğü amacın dışına çıkarak önce sermaye azaltımı yapıp, daha sonra aynı tutarda sermaye artırımı yaparak teşvikten yararlanmayı önlemek amaçlanmıştır. Zira, bu durumda, sermayede gerçek bir artış olmamaktadır.

Ancak burada önemle bir hususu belirtmek gerekirse, 09.03.2015 tarihinden önce yapılan sermaye azaltımları, uygulamanın varlığı henüz bilinmediğinden muvazaalı olarak kabul edilmemiş ve bu nedenle, sermaye azaltımı sonrası tutar baz alınarak yapılacak nakdi sermaye artışları indirim kapsamına alınmıştır.  09.03.2015 - 01.07.2015 tarihleri arasındaki sermaye azaltımlarına isabet eden sermaye artışları ise teşvik kapsamı dışında tutulmuştur.

Örnek: 10/01/2015 tarihinde 1.000.000 TL ve 15/4/2015 tarihinde 4.000.000 TL tutarında sermaye azaltımına gitmiş olan (N) A.Ş., 7/7/2015 tarihinde 10.000.000 TL’lik nakdi sermaye artırımı kararı almış olup bu karar 15/7/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş ve sermaye taahhüdünün tamamı Eylül 2015 döneminde şirketin banka hesabına yatırılmıştır

Buna göre, (N) A.Ş. şartları taşıması halinde, nakdi sermaye artırımının sadece (10.000.000 TL – 4.000.000 TL) 6.000.000 TL’lik kısmı için genel indirim oranı dikkate alınarak indirim uygulamasından yararlanabilecek olup kalan 4.000.000 TL’lik tutar için ise indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır. 1.000.000 TL’lik sermaye azaltımı ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

01.07.2015 tarihinden sonra yapılan Sermaye Azaltımı

01.07.2015 tarihinden sonra sermaye artımı yaparak indirimden yararlanan kurumların daha sonra sermaye azaltımı yapmaları halinde, nakdi sermaye artışının azaltılan sermaye tutarı kadarlık kısmı için bu indirimden yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

Örnek: (E) A.Ş.’nin sermayesinin 150.000 TL artırılmasına ilişkin 9/5/2016 tarihli genel kurul kararı 20/5/2016 tarihinde ticaret siciline tescil ettirilerek sermaye taahhüdünün tamamı ortaklarca nakit olarak 27/6/2016 tarihinde şirketin banka hesabına yatırılmıştır. 2016 yılı sonu itibarıyla ticari krediler faiz oranı TCMB tarafından %10 olarak açıklanmıştır. Yararlanılacak indirim oranı %50’dir.

(E) A.Ş.’nin sermayesini 120.000 TL azalttığına ilişkin genel kurul kararı 10/7/2019 tarihinde ticaret siciline tescil ettirilmiştir.

(E) A.Ş.’nin 2016 hesap döneminde yararlanabileceği indirim tutarı sermaye artışına ilişkin kararın tescil ettirilerek şirketin banka hesabına yatırıldığı 27/6/2016 tarihinden itibaren hesaplanacaktır.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

=150.000 TL x 0,10 x 0,50 x (7/12)

=7.500 TL x (7/12)

= 4.375 TL

(E) A.Ş. 2016 hesap döneminde hesaplanan 4.375 TL’lik tutarı kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapabilecektir. 2017 ve 2018 hesap dönemlerinde ise TCMB tarafından bu dönemler için açıklanan ticari krediler faiz oranı dikkate alınmak suretiyle sözkonusu nakdi sermaye artışı üzerinden 12 ay için indirim tutarı hesaplanacaktır.

10/7/2019 tarihinde sermaye azaltımı yapılmış olduğundan Ocak-Temmuz 2019 dönemi için 150.000 TL üzerinden, Ağustos-Aralık 2019 dönemi için ise sermaye azaltımı dikkate alınmak suretiyle (150.000 TL – 120.000 TL) 30.000 TL üzerinden indirim tutarı hesaplanacaktır.

E-    Nakdi Olmayan Sermaye Artışları İndirimden Yararlanamayacaktır.

Aşağıda yer alan işlemler, indirim tutarının hesaplamasında dikkate alınmayacaktır;

•   Sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklanan sermaye artışları,

• Sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından kaynaklanan sermaye artışları,

• Bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan sermaye artışları,

• Ortaklarca veya Kurumlar Vergisi Kanununun 12 nci maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları,

• Bilanço içi kalemlerin (gerçek nitelikli borç ilişkisine dayanmayan ortaklara borçlar hesabı gibi) birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları,

• Şirkete nakdi sermaye dışında hisse senedi, tahvil veya bono gibi kıymetlerin konulması suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları

İzleyen bölümde Ortaklardan Alacaklar ve Ortaklara Borçlar hesabına, önemine binaen ayrı bir başlık altında yer verilecektir.

F-     Ortaklardan Alacağı Bulunan Bir Şirkette Sermaye Artırımı Yapılması

Ortaklarca veya Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 12’nci maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışlarının indirimden yararlanamayacağı belirtilmiştir.

Bu düzenleme ile ortağından olan alacağını tahsil etmeyen bir Şirketin, sermaye artırımı yoluyla ortağından para tedarik etmesinin, Düzenlemenin amacına uygun olmadığı düşünülerek, kapsam dışında bırakılmıştır.

Örnek: (A) Ltd. Şti. 4/5/2015 tarihinde %50 oranında ortağı olan Bayan (D)’ye 1.000.000 TL borç vermiş ve bu tutarı “Ortaklardan Alacaklar” hesabında izlemektedir. 15/7/2015 tarihinde (A) Ltd. Şti.’nin sermayesinin nakdi olarak 2.000.000 TL artırılması kararı alınmış ve bu karar 22/7/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiştir. Bayan (D) sermaye taahhüdünün tamamını 31/7/2015 tarihinde ortağı olduğu (A) Ltd. Şti.’nin banka hesabına yatırmak suretiyle yerine getirmiş olup, bu tarih itibarıyla şirketten 4/5/2015 tarihinde almış olduğu 1.000.000 TL tutarındaki borcunu ödememiştir.

Ortaklar tarafından, kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları indirim tutarının hesaplamasında dikkate alınmayacağından, Bayan (D) tarafından sermaye taahhüdüne ilişkin olarak ödenen 1.000.000 TL için, Bayan (D)’nin 4/5/2015 tarihinde almış olduğu 1.000.000 TL borç ödeninceye kadar (bu borcun kısım kısım ödenmesi halinde ödenmeyen kısmı ile sınırlı olmak üzere) indirimden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

G-   Ortaklara Borçlar Hesabı Bulunan Bir Şirkette Sermaye Artırımı Yapılması

Bilanço içi kalemlerin (gerçek nitelikli borç ilişkisine dayanmayan ortaklara borçlar hesabı gibi) birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları da kapsam dışında tutulmuştur.

Parantez içi hükümde yer alan “gerçek nitelikli borç ilişkisi” ile nakdi olmayan Ortaklara Borçlar hesabının dikkate alınmayacağı, nakdi işlemlerden kaynaklanan Ortaklara Borçlar hesabının ise indirim kapsamına girdiği gibi bir anlam çıkabileceği düşünülse bile, Tebliğ’de verilen örnekte, nakit olan Ortaklara Borçlar hesabının indirimden yararlanamayacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, Ortaklara Borçlar hesabını ödeme suretiyle kapatarak, eş zamanlı olarak ortakların elde ettikleri bu kaynağı nakit olarak sermaye artırımında kullanmaları durumunda da muvazaa iddiasının gündeme gelebileceğini yani bu ödemenin kaynağının Ortaklara Borçlar hesabı olduğu ve teşvikten yararlanılamayacağının ileri sürülebileceğini de hatırlatmak isteriz.

Örnek: (E) A.Ş. dönem içerisindeki nakit ihtiyacını karşılaşmak için ortağı olan Bayan (B)’den 15/4/2015 tarihinde 1.000.000 TL borç almış olup bu tutarı “ortaklara borçlar” hesabında izlemektedir. Şirket, ortağı Bayan (B)’ye olan borcunu ödemeksizin 7/7/2015 tarihinde sermayesini 2.000.000 TL artırmaya karar vermiş, bu karar 14/7/2015 tarihinde ticaret siciline tescil ettirilmiştir. (E) A.Ş.’nin, Bayan (B)’den almış olduğu 1.000.000 TL tutarındaki borç, şirket tarafından sermaye taahhüdünün bir kısmının yerine getirilmesinde kullanılarak 21/7/2015 tarihinde şirketin banka hesabına yatırılmıştır.

Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleşen sermaye artışları indirim tutarının hesaplanmasında dikkate alınmayacağından (E) A.Ş tarafından gerçekleştirilen sermaye taahhüdünün şirket ortağı Bayan (B)’den borç olarak alınan kısmı için indirimden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

H-    Geçici Vergi Dönemlerinde İndirim Uygulaması

Tebliğ Taslağında, indirim tutarının hesaplanmasında TCMB tarafından “yararlanılan yıl için en son açıklanan” ticari krediler faiz oranı dikkate alınacağından geçici vergilendirme dönemleri itibarıyla bu indirimden yararlanılması mümkün bulunmadığı belirtilmiştir.

Tebliğ Taslağında yer alan bu Düzenlemenin Tebliğin nihai halinde değiştirilerek,  geçici vergi dönemlerinde TCMB tarafından yayımlanmış bulunan son oranın dikkate alınması suretiyle uygulanabileceğini düşünmekteyiz. Zira, özel hesap dönemi tayin edilmiş olan sermaye şirketleri, diğer şartları da taşımaları kaydıyla, hesap dönemlerinin sona erdiği ay itibarıyla TCMB tarafından en son açıklanan ticari krediler faiz oranını dikkate alarak indirimden yararlanabileceği belirtilmiştir.

Öte yandan kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan tutarlar, izleyen hesap dönemine ilişkin geçici vergilendirme dönemlerine ait geçici vergi matrahlarının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

İ-       İndirimin Belgelendirilmesi

İndirimden faydalanmak isteyen sermaye şirketlerinin, taahhüt edilen sermaye artırımı tutarının nakit olarak şirketin banka hesabına fiilen yatırıldığına ilişkin olarak bu işlemleri içeren ve ilgili banka şubesi tarafından onaylanmış banka hesap özetini ilgili dönem kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairelerine ibraz etmeleri gerekmektedir.

 

4-      İndirim Oranlarında Yapılan İlave Artışlar ve Oran Sınırlaması

Düzenlemenin getirildiği 6637 sayılı Kanun’da belirlenen “% 50” şeklindeki indirim oranıyla ilgili olarak, aynı bentte yer alan yetki uyarınca 26.06.2015 tarih ve 2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu ile bazı değişiklikler yapılmış ve Karar 30.06.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

A-    Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerin Sermaye Artırımı Yapması

Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerinden, indirimden yararlanılan yılın son günü itibarıyla, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde borsada işlem görebilir nitelikte pay olarak izlenen payların nominal tutarının ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermayeye oranı,

• %50 ve daha az olanlar için 25 puan,

• %50’nin üzerinde olan şirketler için ise 50 puan

ilave edilmek suretiyle söz konusu indirim uygulanacaktır.

Örnek: 31/12/2015 tarihi itibarıyla Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde borsada işlem görebilir nitelikte pay olarak izlenen paylarının nominal tutarının çıkarılmış sermayesine oranı %40 olan (F) A.Ş. 6/7/2015 tarihinde 6.000.000 TL nakdi sermaye artırımı kararı almış, bu kararı 12/8/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş ve sermaye taahhüdünün tamamı Ağustos 2015 döneminin sonuna kadar şirketin banka hesabına yatırılmıştır. TCMB tarafından 2015 yılı sonu itibarıyla en son açıklanan ticari krediler faiz oranı %10’dur.

Buna göre, (F) A.Ş.’nin gerçekleştirdiği nakdi sermaye artırımı nedeniyle söz konusu indirim uygulamasında dikkate alacağı indirim oranı (%50 + %25) %75 olacaktır.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

= 6.000.000 TL x 0,10 x 0,75 x (5/12)

= 187.500 TL

(F) A.Ş.’nin Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde borsada işlem görebilir nitelikte pay olarak izlenen paylarının nominal tutarının çıkarılmış sermayesine oranının %80 olması halinde, indirim tutarının hesaplanmasında kullanacağı indirim oranı (%50 + %50) %100 olacaktır.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

=6.000.000 TL x 0,10 x 1 x (5/12)

=250.000 TL

B-    Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Yatırım Yapan Şirketlerin Sermaye Artırımı Yapması

Nakdi olarak artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait makine ve teçhizat yatırımlarında ve/veya bu tesislerin inşasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması durumunda, yatırım teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarı ile sınırlı olmak üzere 25 puan ilave edilmek suretiyle söz konusu indirim uygulanacaktır.

Örnek: Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde borsada işlem görebilir nitelikte pay olarak izlenen paylarının nominal tutarının çıkarılmış sermayesine oranı %60 olan (G) A.Ş. 6/7/2015 tarihinde 24.000.000 TL nakdi sermaye artırımı kararı almış olup bu karar 15/7/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş ve sermaye taahhüdünün tamamı Eylül 2015 döneminde şirketin banka hesabına yatırılmıştır. TCMB tarafından 2015 yılı sonu itibarıyla en son açıklanan ticari krediler faiz oranı %10’dur.

Diğer taraftan, (G) A.Ş. nakdi sermaye artırımından sağladığı kaynağın 10.000.000 TL’lik kısmını, 9.000.000 TL sabit yatırım tutarı içeren yatırım teşvik belgeli sanayi tesisi yatırımında kullanmıştır.

Buna göre, (G) A.Ş. nakdi sermaye artırımının 10.000.000 TL’lik kısmını yatırım teşvik belgeli sanayi tesisi yatırımında kullanmış olsa da, yatırım teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarı ile sınırlı olmak üzere 25 puan ilave edilmek suretiyle indirim uygulanacağından, indirim tutarının hesaplanmasında yatırım teşvik belgeli sanayi tesisi yatırımında kullanılan tutarın sadece 9.000.000 TL’lik kısmı için (%50 + %50 + %25) %125 indirim oranını dikkate alacaktır.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

=9.000.000 TL x 0,10 x 1,25 x (4/12)

=375.000 TL

Kalan 15.000.000 TL’lik sermaye artırımı için indirim oranı ise (%50 + %50) %100 olarak dikkate alınacaktır.

İndirim tutarı = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre

=15.000.000 TL x 0,10 x 1 x (4/12)

=500.000 TL

Dolayısıyla, (G) A.Ş.’nin 2015 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde indirim konusu edebileceği toplam tutar (375.000 TL + 500.000 TL) 875.000 TL’dir.

Yukarıdaki örnekten de görüleceği üzere, hem payları borsada işlem gören halka açık şirket olup hem de teşvik belgeli yatırım da bulunuluyorsa, her iki ilave indirim oranından yararlanılarak toplam indirim oranı (% 50 + %0 + %25=) % 125 olarak kullanılabilecektir.

C-    İndirim Oranı % 0’a İndirilen Durumlar

2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının birinci maddesinin üçüncü fıkrasında indirim uygulamasında dikkate alınmak üzere farklı indirim oranları belirlenmiştir. Aşağıda bu durumlara örnekler aracılığıyla yer verilmiştir.

- Gelirlerinin %25 veya fazlası şirket faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve personel istihdamı suretiyle yürütülen ticarî, ziraî veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketleri için %0 olarak uygulanacaktır.

Örnek: (H) A.Ş. 6/7/2015 tarihinde 10.000.000 TL nakdi sermaye artırımı kararı almış ve bu karar 14/8/2015 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiştir. Ancak, (H) A.Ş.’nin 2015 hesap dönemine ait gelir tablosundan, şirket gelirlerinin %55’inin şirketin bankalarda yer alan vadeli mevduat hesaplarına işleyen faiz gelirleri ile kiraya verilmiş taşınmazlarından elde ettiği kira gelirlerinden oluştuğu görülmektedir. Buna göre, (H) A.Ş.’nin gelirlerinin %25’inden fazlası pasif nitelikli gelirlerden oluştuğu için nakdi sermaye artırımı nedeniyle indirilebilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

- Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak paylarından oluşan sermaye şirketleri için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Örnek: (K) Ltd. Şti. 7/6/2016 tarihinde 2.000.000 TL nakdi sermaye artırımı kararı almış ve bu karar 10/8/2016 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiştir. (K) Ltd. Şti.’nin nakdi sermaye artırımı kararının tescil edildiği hesap döneminin son günü itibarıyla aktif toplamının %57’sinin bağlı menkul kıymetler, iştirakler ve bağlı ortaklıklardan oluştuğu görülmektedir. Dolayısıyla, (K) Ltd. Şti.’nin aktif toplamının %50’sinden fazlası bağlı menkul kıymetler, iştirakler veya bağlı ortaklıklardan oluştuğu için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

- Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Örnek: (L) A.Ş. 10/9/2015 tarihinde 1.000.000 TL nakdi sermaye artırımında bulunmuş, 22/10/2015 tarihinde de 1.000.000 TL’lik nakdi sermaye artırımından sağladığı kaynağın 400.000 TL’sini yeni kurulan ve ortağı olduğu (KL) Ltd. Şti.’ne sermaye olarak koymuştur.

(L) A.Ş. 1.000.000 TL tutarındaki nakdi sermaye artırımının, yeni kurulan (KL) Ltd. Şti.’ne sermaye olarak koyduğu 400.000 TL’si için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alacağı indirim oranı %0 olacaktır. Ancak (L) A.Ş. kalan 600.000 TL’lik sermaye artırımı için, diğer şartların sağlanması kaydıyla, tespit edilecek orana göre indirim uygulamasından yararlanabilecektir.

Örnek: 17/9/2015 tarihinde 5.000.000 TL nakdi sermaye artırımında bulunan (T) A.Ş. sağladığı bu kaynağın 2.000.000 TL’sini ortağı olduğu (S) Ltd. Şti.’ne 27/10/2015 tarihinde borç olarak vermiştir.

(T) A.Ş. 5.000.000 TL tutarındaki nakdi sermaye artırımının, ortağı olduğu (S) Ltd. Şti.’ne borç olarak verdiği 2.000.000 TL’si için indirilebilecek tutarın hesaplanmasında dikkate alacağı indirim oranı %0 olacaktır. Ancak kalan 3.000.000 TL’lik sermaye artırımı için, diğer şartların sağlanması kaydıyla, tespit edilecek orana göre indirim uygulamasından yararlanabilecektir.

- Arsa ve arazi yatırımı yapan sermaye şirketlerinde arsa ve arazi yatırımına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Örnek: (M) A.Ş. 11/1/2016 tarihinde 1.000.000 TL nakdi sermaye artırımında bulunmuş, aynı ay içinde ticaret siciline tescil edilen söz konusu nakdi sermaye ortaklarca şirketin banka hesabına yatırılmıştır. (M) A.Ş. 23/10/2017 tarihinde nakdi sermaye artırımından sağladığı kaynağın 800.000 TL’sini arsa alımında kullanmıştır.

Buna göre, (M) A.Ş. 2016 hesap döneminde 12 ay olarak ve genel indirim oranı dikkate alınmak suretiyle indirim uygulamasından yararlanabilecektir. Söz konusu nakdi sermaye artışının 23/10/2017 tarihinde arsa alımında kullanılan 800.000 TL’lik kısmı için 2017 hesap döneminde 10 ay genel indirim oranı dikkate alınacak, kalan 2 aylık sürede ise indirim oranı %0 olarak uygulanacaktır.

Tebliğ Taslağına Sirkülerimiz Ekinde yer verilmiştir.