SİRKÜLER

2020-48 YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) SALGINININ EKONOMİK VE SOSYAL HAYATA ETKİLERİNİN AZALTILMASI İÇİN ALINAN TEDBİRLERİ İÇEREN 7244 SAYILI KANUN YAYIMLANDI

Tarih   : 18.04.2020

Sayı      : 2020/48

 

Konu:   Yeni Koronavirüs (COVID-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması İçin Alınan Tedbirleri İçeren 7244 sayılı Kanun Yayımlandı

 

 

Açıklamalar:

 

17.04.2020 tarihli ve 31102 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7244 sayılı yasa ile koronavirüs salgınının hem toplum sağlığı hem de sosyal ve ekonomik hayata ilişkin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesini sağlamak amacıyla yapılan önemli düzenlemelere aşağıda yer verilmiştir:

 

1. Sermaye Şirketlerine Kar Dağıtımı Sınırlandırması Getirildi.

 

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen geçici 13’üncü madde ile “Sermaye şirketlerinde, 30.9.2020 tarihine kadar;

· 2019 yılı net dönem kârının %25’ine kadarının dağıtımına karar verilebilecek,

· Geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edilemeyecektir.

· Genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemeyecektir.

Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının yüzde yirmi beşini aşan kısma ilişkin ödemeler ertelenecektir.

30.9.2020 tarihini üç ay uzatmaya ve kısaltmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

 

2. Kısa Çalışma Ödeneği Başvuruları Uygunluk Tespiti Beklenmeksizin Sonuçlandırılacaktır.

 

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen geçici 25’inci madde ile 29.02.2020 tarihinden itibaren uygulanmak üzere koronavirüs sebebiyle yapılan kısa çalışma başvuruları için uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeyecek ve işverenlerin beyanı doğrultusunda kısa çalışma ödemesi gerçekleştirilecektir. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ve yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

 

3. İş Sözleşmeleri İşveren Tarafından 3 Ay Süreyle Feshedilemeyecek.

 

4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici 10’uncu madde ile her türlü iş veya hizmet sözleşmesi 17.04.2020 tarihinden itibaren üç ay süreyle ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında işveren tarafından feshedilemez.

17.04.2020 tarihinden itibaren üç aylık süreyi geçmemek üzere işveren işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilecek, ücretsiz izne ayrılmak ise işçiye haklı nedene dayanarak sözleşmeyi fesih hakkı vermeyecektir.

Bu madde hükümlerine aykırı olarak iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verilecektir.

Cumhurbaşkanı üç aylık süreleri altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.

 

4.İşsizlik Fonundan Nakdi Ücret Desteği Sağlanması.

 

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen geçici 24’üncü madde uyarınca;

· Ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler

· 15.3.2020 tarihinden sonra iş sözleşmesi feshedilen ve bu Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere,

bu süre içinde ücretsiz izinde bulundukları veya işsiz kaldıkları süre kadar, fondan günlük 39,24-TL nakdi ücret desteği verilecektir. Yapılan ödemelerden yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilecektir.

Ücretsiz izne ayrılarak nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin fiilen çalıştırıldığının tespiti halinde işverene, çalıştırılan her işçi ve çalışılan her ay için ayrı ayrı olmak üzere fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacak ve ödenen nakdi ücret desteği ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

Nakdi ücret desteğinden yararlananlardan 5510 sayılı Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya bunların bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına girmeyenler, anılan Kanunun 60/1-(g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve bu sigortaya ilişkin primleri Fondan karşılanır.

 

5.  Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri ile Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yürütülen Faaliyetlere Esneklik Kazandırıldı.

 

· 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde yürütülen faaliyetlerin Ar-Ge ve tasarım merkezleri dışında da yapılmasına,

· 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında bölge sınırları içinde yürütülen faaliyetlerin bölge dışında da yürütülmesine,

11.03.2020 tarihinden itibaren 4 ay süreyle sınırlı olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından izin verilebilecektir. Bu süre bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatılabilecektir.

İzin verilmesi durumunda, anılan Bakanlığının bilgilendirilmesi kaydıyla, 5746 sayılı ve 4691 sayılı Kanunlar kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlanmaya devam edilecektir.

 

6. Seyahat Acentalarına Belge Devri ve Aidat Ödememe İmkânı Tanınmıştır.

 

· Seyahat Acentaları işletme belgesini acenta unvanından bağımsız olarak, Kültür ve Turizm Bakanlığından izin almak kaydıyla, başka bir tüzel kişiliğe devredilebilir ve bu devir Bakanlık siciline işlendiği tarihte hüküm ifade eder. Devredilen işletme belgesinde yer alan acenta unvanı veya iltibasa yol açacak unvan on yıl içerisinde hiçbir seyahat acentasına kullandırılmaz. İşletme belgesini devreden tüzel kişiliğe üç yıl içerisinde yeniden işletme belgesi verilmez.

· 1618 sayılı Kanunun 35’inci maddesinde düzenlenen yıllık aidat 2020 yılında alınmayacaktır.

 

7. Bazı İşletmelerden Yıllık İlan Ve Reklam Vergileri İle Çevre Temizlik Vergilerinin Alınmaması.

 

Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin mağduriyetini giderebilmek için;  yıllık ilan ve reklam vergileri ile yıllık çevre temizlik vergilerinin, pasif dönemlere isabet eden kısmının alınmamasına karar verilmiştir.

 

8. Toplu İş Sözleşmesinin Yapılması, Toplu İş Uyuşmazlıklarının Çözümü, Grev ve Lokavta İlişkin Süreler Uzatılmıştır.

 

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki;

· Yetki tespitlerinin verilmesi,

· Toplu iş sözleşmelerinin yapılması,

· Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü,

· Grev ve lokavta ilişkin süreler

17.04.2020 tarihinden itibaren üç ay süreyle uzatılmıştır.

Cumhurbaşkanına bu süreyi üç aya kadar uzatma yetkisi verilmiştir.

 

9. Fahiş Fiyat Artışı, Stokçuluk Ve Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu İhdas Edilmiştir.

 

6585 sayılı Kanuna eklenen Ek Madde-1 ile üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından;
         · Bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacağı (aykırı hareket edenlere 10.000.-TL’den 100.000.-TL’ye kadar İdari Para Cezası uygulanacaktır.),

· Piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacağı (aykırı hareket edenlere 50.000.-TL’den 500.000.-TL’ye kadar İdari Para Cezası uygulanacaktır)

Hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu denetimleri yapmak ve cezaları uygulamak için Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur.

 

10. TEDAŞ’ın Elektrik Tüketiminden Kaynaklanan Alacakları (Özelleştirme Devir İşlemleri Sırasında TEDAŞ’a Devredilmiş Olan Alacaklar) Yapılandırılmıştır.

 

1.2.2020 tarihi itibarıyla vadesi gelmiş olup, 17.04.2020 tarihi itibarıyla ödenmemiş ve 6824 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun uyarınca yapılandırılmamış olan alacak asıllarının tamamının;

· 2021 yılının Eylül ayı sonuna kadar TEDAŞ’a iletilmek üzere dağıtım/perakende satış şirketlerine veya TEDAŞ’a yazılı başvuruda bulunulması,

· Ödenmesi gereken tutarın ilk taksiti 2021 yılının Ekim ayının son gününe kadar ödenmek üzere ve her yıl ilk taksitin tekabül ettiği ayda toplam üç eşit taksitte ödenmesi

durumunda bu alacakların ödenen kısmına isabet eden fer’ilerinin tahsilinden vazgeçilir.

Bu hükümlere uygun ödeme yapıldığı takdirde, 17.04.2020 tarihinden sonraki sürelere herhangi bir faiz, zam ve katsayı uygulanmayacaktır.

Belirlenen ödemelerin süresinde gerçekleştirilmemesi halinde yapılandırma hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilir.

 

11. Hazine Taşınmazlarına İlişkin Olarak Sözleşmeye İstinaden Ödenmesi Gereken Bedeller İle Ecrimisil Bedellerinin Ertelenmesi.

 

Başlıkta belirtmiş olduğumuz bedellerden 1.4.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenler Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenebilecektir. Bu süreler bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatılabilir.

Sözleşmeye İstinaden Ödenmesi Gereken Bedeller ile Ecrimisil Bedellerinden olan bu alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilir.

 

12. Elektronik Ortamda Yapılmasına İmkân Tanınan İhaleler.

 

· Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiraya verilmesi, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması ve sınırlı ayni hak tesisi işlemleri,

· Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi ve kullanma izni verilmesi ihaleleri,

31.7.2020 tarihine kadar Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teknik altyapısı kullanılmak suretiyle elektronik ortamda yapılabilir.

Çevre ve Şehircilik Bakanınca bu süre 3 aya kadar uzatılabilir.

 

13. Süre Uzatımlarına İlişkin Diğer Önemli Düzenlemeler.

 

· 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında verilmiş olup 2020 yılı içinde geçerlilik süresi dolacak olan lisansların geçerlilik süresi bir yıl uzatılmıştır.

 

· 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre dernekler tarafından verilecek bildirim ve beyannameler ile dernek genel kurul toplantıları 31.7.2020 tarihine kadar ertelenmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamındaki kooperatif genel kurul toplantıları 31.7.2020 tarihine kadar ertelenmiştir.

Bu süreler ilgili Bakanlık tarafından 3 aya kadar uzatılabilir.

Mevcut organların görev, yetki ve sorumlulukları erteleme süresi sonrasında yapılacak ilk genel kurula kadar devam edecektir.

 

·  2972 sayılı Kanun uyarınca muhtarlıklar için yapılması gereken seçimler 2020 yılında yapılmayacaktır.

14. Alacak Ertelemeleri ve Yapılandırılmasına İlişkin Diğer Önemli Düzenlemeler.

· Turizm tesisi maksadıyla verilen izinler hariç olmak üzere 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince Devlet ormanlarında gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına verilen izinler ile Orman Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan 1.4.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenmiştir.

Tarım ve Orman Bakanı süreleri bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatmaya yetkilidir. Ayrıca verilen izinlerin erteleme dönemi içerisinde tahakkuk eden ilk yıl bedellerine karşılık banka teminat mektubu alınarak yer teslimi yapılabilir.

 

· 2873 sayılı Millî Parklar Kanununa tabi yerlerde Devlet İhale Kanununa göre yapılan kiralamalardan 1.4.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken bedeller başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenmiştir.

 

· Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri, tüm sosyal sigorta prim ödemeleri ile 1053 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne yaptığı yıllık taksit ödemelerinden, 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenler 3 ay ertelenmiştir.

Cumhurbaşkanı bu süreleri, bitiminden itibaren 3 aya kadar uzatılabilir.

 

· 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu kapsamında alınan kredi borçları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenlerle sınırlı olmak üzere, başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelenmiştir.

 

· Tarım satış kooperatifleri birliklerinin 4572 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi uyarınca yeniden yapılandırılan ve yılda bir taksit olmak üzere ödenen Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kaynaklı kredi borçlarının 2020 yılına ait borç taksit ödemesi, faizsiz olarak 2021 yılına ertelenmiştir.

2021 yılı dâhil daha sonraki yıllarda ödenecek taksit tutarları ise faizsiz olarak birer yıl ertelenmiştir.

 

Saygılarımızla.

Vezin YMM/BD A.Ş.

  

 

Sirkülerde bahsi geçen 7244 sayılı Kanuna ulaşmak için tıklayınız.