SİRKÜLER

2018 - 001- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununa 7020 sayılı Kanunla eklenen 48A maddesi ile ilgili inceleme

Bilindiği üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununa 7020 sayılı Kanunla eklenen 48/A maddesi ile, vergisel yükümlülüklerini süresinde yerine getirmiş ancak öngörülmeyen nedenlerle son bir yıl içinde borçlarını ödeyememiş vergiye uyumlu mükelleflerin anılan Kanunun 48 inci maddesinde düzenlenmiş olan tecil müessesesine göre daha uygun şartlarda borçlarını taksitlendirerek ödeyebilmelerine imkan sağlanmıştır.

Hangi Borçlar Kapsamdadır?

Devlete ait olup Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilen

 Ve

 213 sayılı Kanun kapsamına giren

 vergi, resim, harç ve cezalar ile bu alacaklara bağlı gecikme faizi ve gecikme zamları.

Belirlenen şartların taşınması ve vadesi 1 yılı geçmemiş olmak koşuluyla taşımak koşuluyla

Maliye Bakanınca 36 ayı geçmemek üzere faiz ve teminat alınarak tecil olunabilir.

 

Hangi Mükellefler Uygulamadan Yararlanabilir?

 

Söz konusu 48/A maddesinde yer alan “Vergiye Uyumlu Mükelleflerin Borçlarının Tecili” uygulamasından her mükellefin yararlanması söz konusu değildir. Bu uygulamadan;

- Tecil başvurusunda bulunulduğu tarih itibariyle en az 3 yıl süreyle gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olan,

- Tecil başvuru tarihinden geriye doğru 3 yıl içerisinde vergi kanunlarına göre vergi dairelerine verilmesi gereken tüm vergi beyannamelerini süresinde vermiş,

- Kapsama giren ve başvuru tarihi itibariyle son bir yıllık borcunu borç ödemede hüsnüniyet sahibi olmasına rağmen ödeyememiş,

 mükellefler yararlanabilecektir.

Mükellefin borç ödemede iyiniyet sahibi olup olmadığı vergi kanunlarına uyum, borç ödeme alışkanlığı vb. hususlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Ø6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilmiş veya özel kanunlara göre ödeme planına bağlanmış borcu bulunan mükellefler de, vadesi 1 yılı geçmemiş borçları için bu madde hükmünden yararlanabileceklerdir.

Yapılan düzenlemeyle, gerekçede de ifade edildiği üzere vergiye uyumu yüksek olan mükelleflerin “çok zor duruma” düştükleri zaman yerine getirmeleri gereken ödeme yükümlülükleri kolaylaştırılmıştır.

Öte yandan 48/A maddesi ile, Bakanlar Kurulu ve Maliye Bakanına bir çok yetki verilmiştir. Bakanlar Kurulu, 24/02/2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11284 sayılı Kararı ile, vergiye uyumlu mükelleflerin borçlarının tecilinde çok zor durum halinin tespitinde kullanılacak kriterleri, tecil süreleri ve tecil faizi oranlarını belirlemiştir.

1) 2018/11284 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı İle Yapılan Düzenlemeler

24/02/2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/11284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, vergiye uyumlu mükelleflerin borçlarının tecilinde çok zor durum halinin tespitinde kullanılacak kriterler, tecil süreleri ve tecil faizi oranları belirlenmiştir.

1.1- Çok Zor Durum Halinin Tespitinde Kullanılacak Kriterler

Söz konusu B.K.K ile, maddeden yararlanacak ticari, zirai ve mesleki faaliyeti nedeniyle yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan borçlular;
ØBilanço esasına göre defter tutanlar,
Øİşletme/zirai işletme hesabı esasına göre defter tutanlar,
ØTicari kazancı basit usulde tespit edilenler
ØSerbest meslek kazanç defteri tutanlar,

 şeklinde gruplandırılmak suretiyle çok zor durum halinin tespitinde kullanılacak kriterler aşağıdaki gibi belirlenmektedir:

1.a) Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Yıllık Gelir Veya Kurumlar Vergisi Mükellefleri İçin;

Nakit Oranı :

Hazır Değerler + Menkul Kıymetler

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Likidite Oranı :

Dönen Varlıklar – Stoklar

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Kaldıraç Oranı :

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

Toplam Varlıklar

1.b) İşletme/Zirai İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan, Ticari Kazancı Basit Usulde Tespit Edilen Ve Serbest Meslek Kazanç Defteri Tutan Mükellefler İçin;

Nakit Oranı :

Kasa + Banka

Kısa Vadeli Borçlar

Likidite Oranı :

Kasa + Banka + Kısa Vadeli Alacaklar

Kısa Vadeli Borçlar

Kaldıraç Oranı :

Kısa Vadeli Borçlar + Uzun Vadeli Borçlar

Toplam Varlıklar

Mükelleflerin mali durumlarının değerlendirilmesi sonucu;

- NAKİT ORANI à 0,1 veya 0,1'den KÜÇÜK,

- LİKİDİTE ORANI à 0,7 veya 0,7'den KÜÇÜK 

- KALDIRAÇ ORANI à 0,7 veya 0,7'den BÜYÜK

- olması ve bu şartların bir arada bulunması

halinde mükelleflerin “ÇOK ZOR” durumda oldukları kabul edilecektir.

1.2- Tecil Süreleri Ve Faiz Oranları

6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi kapsamında mükelleflerin çok zor durum derecesinin belirlenmesinde, aşağıdaki likidite ve kaldıraç oranlan kullanılacaktır.

Likidite Analizi Tablosu

 

Kaldıraç Analizi Tablosu

Derece (L)

Oran (X)

 

Derece (K)

Oran (Y)

 

1

0,7 ≥ X ≥ 0,6

 

1

0,7 ≤ Y ≤ 0,8

2

0,6 > X ≥ 0,5

 

2

0,8 < Y ≤ 0,9

3

0,5 > X ≥ 0,4

 

3

0,9 < Y ≤ 1

4

0,4 > X ≥ 0,3

 

4

1 < Y ≤ 1,1

5

0,3 >X

 

5

1,1 < Y

 

Mükelleflerin, LİKİDİTE VE KALDIRAÇ ANALİZ TABLOLARINA GÖRE AYRI AYRI TESPİT EDİLEN DERECELER TOPLANARAK "Çok Zor Durum Derecesi" bulunacak.

Bu dereceye göre azami tecil süresi ile 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizinin (Yürürlükteki Tecil Faiz Oranı=TFO) belirli bir yüzdesi esas alınarak bulunan faiz oranı “Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu”ndan tespit edilecek.

Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu

Çok Zor Durum Derecesi (L+K)

Azami Tecil Süresi

Tecil Faizi Oranı

2 - 3

18 aya kadar

TFO x 0,75

12 aya kadar

TFO x 0,7

6 aya kadar

TFO x 0,65

4 - 5

24 aya kadar

TFO x 0,7

18 aya kadar

TFO x 0,6

12 aya kadar

TFO x 0,5

6 aya kadar

TFO x 0,4

6 - 7

36 aya kadar

TFO x 0,7

24 aya kadar

TFO x 0,6

18 aya kadar

TFO x 0,5

12 aya kadar

TFO x 0,4

6 aya kadar

TFO x 0,3

8 - 9

48 aya kadar

TFO x 0,6

36 aya kadar

TFO x 0,5

24 aya kadar

TFO x 0,4

18 aya kadar

TFO x 0,3

12 aya kadar

TFO x 0,2

6 aya kadar

TFO x 0,1

10

60 aya kadar

TFO x 0,5

48 aya kadar

TFO x 0,4

36 aya kadar

TFO x 0,3

24 aya kadar

TFO x 0,2

18 aya kadar

TFO x 0,15

12 aya kadar

TFO x 0,1

6 aya kadar

TFO x 0,05

 

Öte yandan, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ile, mükelleflerin, 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi kapsamında tecil edilecek gecikme zammı yerine, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinin (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı olarak hesaplanması uygun görülmüştür.

Böylelikle yıllık %16,8 (aylık % 1,4 olan) gecikme zammı yerine daha düşük olarak oluşan Yİ-ÜFE oranları dikkate alınarak öncelikle borç yükü hafifletilmektedir. Mükellef tarafından ödeme planına uygun olarak borcun tamamının ödenmiş olması halinde, gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı tahsil edilmiş olduğundan, gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.

2) 6183 Sayılı Kanun 48 İnci Maddesinde Yer Alan Tecil Müessesesine  Göre Avantajları

Son olarak söz konusu düzenlemenin mevcut 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde düzenlenen TECİL müessesesine göre avantajlarını ele alacak olur isek;

 

- Kanunun 48 inci maddesine göre yapılacak tecil taksitlendirmelerde azami 36 aya kadar taksitlendirme yapılma imkanına karşılık, 48/A maddesinden yararlanacak vergiye uyumlu mükelleflerin vergi borçları 60 aya kadar taksitlendirilmekte.

- Kanunun 48 inci maddesine göre yapılan tecil ve taksitlendirmelerde 50.000 TL’ye kadar olan borçlarda teminat istenilmemekte, aşması halinde ise (aşan kısmın yarısı/ % 50’si) kadar teminat alınmakta iken; Kanunun 48/A maddesi kapsamında yapılacak tecil taksitlendirmelerde 500.000 TL’yi (bu tutar dâhil) aşmayan borçlarda teminat istenilmemesi, bu tutarın üzerindeki borçların tecilinde ise, bu tutarı aşan kısmın % 25’i kadar teminat alınmakta.

- Kanunun 48 inci maddesine göre yapılan tecil ve taksitlendirmelerde tecil faizi oranı yıllık % 12 iken, 48/A maddesi kapsamında vergiye uyumlu mükelleflere yapılacak tecil ve taksitlendirmelerde ise bu oran daha düşük olup, çok zor durum derecesi ve tecil süresine göre değişmekte.

- Kanunun 48. Maddesine göre yapılan tecil ve taksitlendirmelerde tecil tarihine kadar hesaplanan gecikme zamları da tecil ve taksitlendirilecek borç olarak dikkate alınmakta, 48/A maddesi kapsamında vergiye uyumlu mükelleflere yapılacak tecil ve taksitlendirmelerde tecil tarihine kadar hesaplanan gecikme zamlarının yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar dikkate alınmakta.

 


 

Ekler